08/09/2026
Sabancı Üniversitesi’nde uzun yıllardır “SPS 303 – Hukuk ve Etik” dersinin eğitim ekibinde yer alan Dr. Etrit Shkreli, geçtiğimiz yıl başvuru sürecinin hazırlanmasına aktif olarak katkı sunduğu ve ortak yazarlarından biri olduğu yeni COST Aksiyonu CA25141 – Futures Literacy for Anticipatory Societies – Strengthening Foresight Systems Across Europe (FLARE) kapsamında Türkiye’yi Yönetim Komitesi (Management Committee – MC) üyesi olarak temsil edecek.
Mayıs 2026’da COST Committee of Senior Officials (CSO) tarafından kabul edilen FLARE, dört yıl boyunca Avrupa genelinde araştırmacıları, eğitimcileri, politika yapıcıları ve uygulayıcıları bir araya getirecek. Ağ, Futures Literacy (Gelecek Okuryazarlığı) alanındaki farklı araştırma ve uygulamaları buluşturmayı ve bu alanda ortak kavramsal, metodolojik ve etik yaklaşımların geliştirilmesini desteklemeyi amaçlıyor.
FLARE’in çıkış noktalarından biri, geleceğin henüz var olmadığı ve bu nedenle gelecekle ancak beklentiler, varsayımlar ve imgeler aracılığıyla ilişki kurabildiğimiz düşüncesi. İnsanlar geleceği sürekli olarak farklı nedenlerle ve farklı biçimlerde “kullanıyor”: plan yapmak, hazırlanmak, umut etmek, kaygılanmak, karar vermek ya da henüz ortaya çıkmamış olanı hayal etmek için. Bu gelecek imgeleri, yalnızca geleceğe ilişkin düşüncelerimizi değil, bugünü nasıl anlamlandırdığımızı ve bugün neyi mümkün gördüğümüzü de etkiliyor.
Futures Literacy, insanların geleceği nasıl ve neden kullandıklarını fark etmelerini ve geleceği farklı amaçlarla, farklı biçimlerde kullanma kapasitelerini geliştirmelerini ifade ediyor. Amaç, geleceği daha iyi tahmin etmekten çok, belirsizlik ve karmaşıklık içinde hangi varsayımlarla hareket ettiğimizi görünür kılmak ve farklı olasılıkları keşfetme kapasitemizi genişletmek.
Futures Literacy alanında disiplinlerarası çalışma
FLARE kapsamında Avrupa’da farklı disiplinler ve bağlamlarda yürütülen Futures Literacy çalışmalarının bir araya getirilmesi, ortak araştırma ve uygulama zeminlerinin oluşturulması ve bu kapasitenin eğitim, yönetişim ve inovasyon gibi alanlarda nasıl geliştirilebileceğinin araştırılması hedefleniyor.
Aksiyonun çalışmaları dört Çalışma Grubu etrafında yapılandırıldı. Gruplar; Futures Literacy’nin teorik ve metodolojik temelleri, uygulamalı futures çalışmaları ve eğitim, değerlendirme ve etki ölçümü ile kapasite geliştirme ve yeni etki alanlarının oluşturulmasına odaklanıyor.
Ağ kapsamında araştırmacıların ve uygulayıcıların birlikte öğrenmesini ve üretmesini destekleyen Living Labs, Training Schools ve Short-Term Scientific Missions gibi çalışmaların yanı sıra ortak araştırmalar, açık kaynaklar ve politika odaklı çıktılar geliştirilmesi planlanıyor.
Sabancı Üniversitesi ve Futures Literacy çalışmaları
Dr. Etrit Shkreli’nin FLARE kapsamındaki katkısı, Sabancı Üniversitesi’ndeki akademik ve eğitim faaliyetlerinin yanı sıra Temel Geliştirme Direktörlüğü (TGD) ile yürütülen çalışmalar ve özellikle Futures Literacy ile geleceğe yönelik öğrenme alanındaki araştırma ve eğitim deneyimiyle bağlantılı.
Shkreli’nin çalışmalarında, insanların ve özellikle öğrencilerin geleceğe ilişkin düşüncelerle nasıl ilişki kurdukları; geleceğe dair varsayımların bugünü nasıl anlamlandırdığımızı ve mümkün gördüğümüz seçenekleri nasıl etkilediği ele alınıyor. Bu çalışmalar, geleceği tek bir öngörülebilir sonuç olarak ele almak yerine, insanların geleceği hangi amaçlarla ve hangi varsayımlarla kullandıklarını görünür kılmaya ve farklı düşünme biçimlerinin ortaya çıkabileceği öğrenme alanları oluşturmaya odaklanıyor.
Bu yaklaşım, Sabancı Üniversitesi’nin disiplinlerarası eğitim anlayışıyla da kesişiyor. Farklı alanlardan öğrencilerle yürütülen eğitim çalışmalarında geleceğe ilişkin sorular; teknoloji, toplum, etik, öğrenme ve insan davranışının birlikte düşünülmesini gerektiren sorular olarak ele alınıyor.
FLARE Yönetim Komitesi üyeliği kapsamında Shkreli, Türkiye’den araştırma ve uygulama perspektiflerinin Avrupa’daki bu yeni ağa taşınmasına ve Futures Literacy’nin eğitim, yönetişim ve inovasyonla kesiştiği alanlarda araştırma ve uygulamaların geliştirilmesine katkı sunacak.
COST FLARE Aksiyonu hakkında ayrıntılı bilgiye COST CA25141 – FLARE adresinden ulaşılabilir.
